Warmtepomp en thuisbatterij: slimme combinatie of niet?

Inhoudsopgave

Een warmtepomp en thuisbatterij combineren werkt, maar anders dan veel mensen denken. Een warmtepomp verbruikt de meeste stroom in de winter. Juist dan leveren je zonnepanelen het minst. Zonnestroom opslaan helpt in die maanden weinig.

Een thuisbatterij levert bij een warmtepomp vooral iets op als je de batterij laadt op goedkope uren met een dynamisch energiecontract. In het voorjaar, de zomer en het najaar verschuift de batterij daarnaast zonnestroom naar de avond. Een batterij die alleen zonnestroom opslaat, staat in december en januari grotendeels leeg.

Op deze pagina lees je hoeveel stroom een warmtepomp per seizoen verbruikt, wanneer een batterij helpt, wat het verschil is bij een hybride warmtepomp en wat je het beste eerst aanschaft.

Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp per seizoen?

Een volledig elektrische warmtepomp verbruikt volgens Milieu Centraal ongeveer 3.400 kWh per jaar in een goed geïsoleerde hoekwoning, voor verwarming en warm water samen. Een hybride warmtepomp verbruikt in een matig geïsoleerde hoekwoning ongeveer 1.925 kWh per jaar. Dat verbruik is niet gelijk over het jaar verdeeld.

Periode All-electric warmtepomp (indicatie) Hybride warmtepomp (indicatie) Zonnepanelen 4,7 kWp (gemiddeld)
Winter (december tot februari) 15 tot 25 kWh per dag 5 tot 10 kWh per dag 2 tot 6 kWh per dag
Tussenseizoen (maart, april, oktober, november) 5 tot 12 kWh per dag 2 tot 5 kWh per dag 3 tot 13 kWh per dag
Zomer (mei tot september) 2 tot 5 kWh per dag (warm water) bijna 0 kWh per dag 11 tot 14 kWh per dag

De verbruikscijfers zijn gemiddelden en hangen af van isolatie, woninggrootte en het aantal bewoners. De zonne-opbrengst is gebaseerd op de maandverdeling van Zonnepanelen.net: januari levert 3 procent van de jaaropbrengst, juni 13 procent. Een hybride warmtepomp verwarmt meestal alleen de woning. Warm water komt dan uit de cv-ketel, waardoor het zomerverbruik bijna nul is.

Waarom zonnestroom opslaan in de winter weinig oplevert

Zonnestroom opslaan levert in de winter weinig op, omdat er vrijwel geen zonnestroom overblijft. Een rekenvoorbeeld voor een januaridag met een all-electric warmtepomp:

  • Opbrengst zonnepanelen: ongeveer 4 kWh (4,7 kWp).
  • Verbruik warmtepomp: ongeveer 20 kWh.
  • Verbruik rest van het huishouden: ongeveer 7 kWh.
  • Overschot om op te slaan: 0 kWh.

De warmtepomp en de rest van het huis verbruiken de zonnestroom direct. De batterij krijgt niets om te laden. In juni is het beeld omgekeerd: de panelen leveren ruim 14 kWh per dag en de warmtepomp vraagt alleen stroom voor warm water. Dan loopt de batterij overdag vol en voedt die ’s avonds je huis.

Stroom uit de zomer bewaren voor de winter kan niet. Hoe lang een thuisbatterij stroom opslaat is een kwestie van uren tot hooguit een dag of twee, niet van maanden.

Waar een thuisbatterij bij een warmtepomp wél helpt

Een thuisbatterij helpt bij een warmtepomp op drie manieren: laden op goedkope uren, zonnestroom verschuiven buiten de winter en slim sturen.

Laden op goedkope uren met een dynamisch contract

Met een dynamisch energiecontract betaal je per uur een andere stroomprijs. Uit een analyse van de uurprijzen over 2020 tot 2025 blijkt dat 13.00 uur gemiddeld het goedkoopste uur was (ongeveer 7,6 cent per kWh, kale inkoopprijs) en 19.00 uur het duurste (ongeveer 14,6 cent). De batterij laadt op de goedkope uren en levert stroom aan de warmtepomp op de dure uren. Dit werkt ook in januari, zonder zon.

Reken wel eerlijk: 10 kWh verschuiven met 7 cent verschil levert ongeveer 70 cent per dag op, min het laad- en ontlaadverlies. Op dagen met grote prijsverschillen of negatieve prijzen is de opbrengst hoger. Een dynamisch energiecontract met thuisbatterij werkt alleen als de batterij zelf op uurprijzen stuurt. Vergelijk bij het kiezen van een nieuw energiecontract ook de vaste leveringskosten en terugleverkosten.

Zonnestroom verschuiven in voorjaar, zomer en najaar

Van maart tot en met oktober wekken de meeste zonnepanelen overdag meer op dan je verbruikt. Milieu Centraal schat dat een huishouden zonder batterij zo’n 30 procent van de eigen zonnestroom direct verbruikt. De rest lever je terug. Omdat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt, krijg je voor die teruglevering minder terug. De batterij bewaart het overschot voor de avond, als de warmtepomp in het tussenseizoen stookt en je huishouden het meeste verbruikt.

Pieken opvangen en slim sturen

Een energiemanagementsysteem (EMS) stemt de batterij en de warmtepomp op elkaar af. Veel warmtepompen hebben een SG Ready-aansluiting. Via die aansluiting geeft het EMS een seintje om extra te stoken als er zonnestroom over is of stroom goedkoop is. Zonder afstemming kunnen de twee apparaten elkaar tegenwerken: de batterij ontlaadt dan juist op het moment dat de warmtepomp goedkope netstroom had kunnen gebruiken.

Bewoner stelt op een energiemanagementsysteem de samenwerking tussen warmtepomp, zonnepanelen en thuisbatterij in

Hybride warmtepomp en thuisbatterij: wat is het verschil?

Een hybride warmtepomp verbruikt minder stroom dan een all-electric warmtepomp. Op koude dagen neemt de cv-ketel het over. Volgens Milieu Centraal verbruik je met een hybride warmtepomp 60 tot 70 procent minder aardgas voor verwarming.

Voor een thuisbatterij en hybride warmtepomp betekent dat:

  • Lagere winterpiek. Met 5 tot 10 kWh per dag dekt een batterij van 5 tot 10 kWh in het tussenseizoen een groot deel van het avondverbruik.
  • Minder te verschuiven. Omdat de ketel de koudste dagen opvangt, is er in de winter minder te winnen met laden op goedkope uren dan bij all-electric.
  • Zomer telt als gewoon huishouden. In de zomer verbruikt de hybride warmtepomp bijna niets. De batterij werkt dan als bij een huis zonder warmtepomp.

Een hybride warmtepomp met thuisbatterij loont dus vooral als je veel zonnepanelen hebt, of een dynamisch contract en een batterij die daarop stuurt.

Hoe groot moet een thuisbatterij zijn bij een warmtepomp?

Bij een warmtepomp telt het vermogen van de batterij (kW) net zo zwaar als de capaciteit (kWh). Een all-electric warmtepomp van 8 kW warmte vraagt bij een COP van 3 tot 4 ongeveer 2 tot 2,7 kW elektrisch vermogen. Draait daarnaast de oven of laadt de auto, dan loopt de vraag snel op. Een plug-in thuisbatterij levert vaak maar 0,8 kW en dekt dan maar een klein deel van die vraag.

Voor capaciteit gelden deze indicaties:

  • Hybride warmtepomp: 5 tot 10 kWh is meestal genoeg.
  • All-electric warmtepomp met zonnepanelen: 10 tot 15 kWh.
  • All-electric warmtepomp met dynamisch contract en laadpaal: 15 kWh of meer.

Groter is niet automatisch beter. Een batterij die in de winter niet vol raakt op zonnestroom, verdient zich alleen terug met laden op goedkope uren. Reken daarom eerst uit hoe groot je thuisbatterij moet zijn en welke thuisbatterij je nodig hebt, op basis van je verbruik per seizoen. Bij de thuisbatterijen die wij installeren kijken we per merk naar zowel kWh als kW.

Warmtepomp met thuisbatterij, zonder zonnepanelen

Een warmtepomp met thuisbatterij werkt ook zonder zonnepanelen. De batterij laadt dan alleen van het net, op goedkope uren, en voedt de warmtepomp op dure uren. In het Verenigd Koninkrijk kiest een groeiende groep huishoudens voor deze combinatie: warmtepomp, batterij en een dynamisch tarief, zonder panelen.

De besparing hangt dan volledig af van het prijsverschil tussen goedkope en dure uren. Een thuisbatterij zonder zonnepanelen heeft geen tweede bron van opbrengst.

Is je warmtepomp zelf al een batterij?

Een warmtepomp slaat zelf ook energie op, als warmte in plaats van stroom. Dat gebeurt op twee plekken:

  • Boilervat. De warmtepomp warmt het tapwater op als er zonnestroom over is of stroom goedkoop is. Je douchet ’s avonds met warmte van overdag.
  • Massa van je huis. Vloerverwarming, betonvloeren en muren houden warmte uren vast. De warmtepomp stookt iets eerder bij, zodat het huis op dure uren op temperatuur blijft zonder dat de pomp draait.

Deze warmteopslag kost weinig extra, omdat het boilervat en de vloer er al zijn. De grens is het comfort: een huis kun je maar een paar graden voorverwarmen. Een thuisbatterij en slim gestookte warmtepomp vullen elkaar daarom aan. De warmtepomp verschuift zijn eigen verbruik, de batterij de rest van het huishouden.

3-fase en de groepenkast

Grotere all-electric warmtepompen hebben vaak een 3-fase aansluiting nodig. Een thuisbatterij, warmtepomp en eventueel een laadpaal vragen elk een eigen groep in de groepenkast. Bij een 1-fase aansluiting of een volle groepenkast is uitbreiden of verzwaren soms nodig.

Kies in een 3-fase woning bij voorkeur ook een 3-fase batterij, of een systeem dat stroom kan leveren op de fase waar de warmtepomp op zit. Of dat lukt, hangt ook af van de keuze voor een AC- of DC-gekoppelde thuisbatterij. Bij de inmeting kijken we of je groepenkast en aansluiting alles aankunnen.

Bewoner stelt op een energiemanagementsysteem de samenwerking tussen warmtepomp, zonnepanelen en thuisbatterij in

Warmtepomp of thuisbatterij: wat eerst?

Kies je tussen een warmtepomp of een thuisbatterij, dan levert de warmtepomp in een goed geïsoleerde woning meestal de grootste besparing op. Volgens Milieu Centraal bespaart een all-electric warmtepomp ongeveer € 1.000 per jaar en een hybride warmtepomp ongeveer € 600 per jaar. De besparing van een thuisbatterij hangt sterk af van je situatie en je contract. Kassa rekende voor een 10 kWh batterij van ongeveer € 5.500 met een besparing van rond de € 200 per jaar, zonder slimme handel.

Warmtepomp en thuisbatterij kosten samen ongeveer:

  • Hybride warmtepomp: ongeveer € 6.200 zonder nieuwe ketel, voor subsidie (Milieu Centraal).
  • All-electric warmtepomp (8 kW): ongeveer € 12.000 inclusief installatie, voor subsidie (Milieu Centraal).
  • Thuisbatterij:wat een thuisbatterij kost hangt af van merk, capaciteit en installatie.

Voor de warmtepomp bestaat de ISDE-subsidie. Voor 2027 is een lager subsidiebedrag voorgesteld, een van de dingen die in 2027 veranderen voor je energierekening. Voor de thuisbatterij is btw-teruggave in veel gevallen mogelijk. Beide kun je financieren via het Warmtefonds.

Heb je al zonnepanelen en een warmtepomp? Dan is een thuisbatterij met warmtepomp en zonnepanelen de logische derde stap, op voorwaarde dat de batterij kan sturen op uurprijzen en samenwerkt met de warmtepomp.

Nog vier vragen over warmtepomp en thuisbatterij

Is een thuisbatterij rendabel met een warmtepomp?

Een thuisbatterij met warmtepomp is rendabel als de batterij op goedkope uren laadt met een dynamisch contract en daarnaast buiten de winter zonnestroom verschuift. Met alleen zonnestroom opslaan is de opbrengst in de winter klein. Of een thuisbatterij rendabel is, hangt verder af van de aanschafprijs en je terugleverkosten.

Kun je zonnepanelen, een thuisbatterij en een warmtepomp combineren?

Ja. Zonnepanelen met thuisbatterij en warmtepomp werken goed samen als een energiemanagementsysteem ze aanstuurt. De panelen leveren in de zomer, de batterij verschuift stroom naar de avond en de warmtepomp stookt op de goedkoopste momenten.

Heb je een thuisbatterij nodig bij een warmtepomp?

Nee. Een warmtepomp werkt zonder thuisbatterij. Een batterij is een aanvulling die je energierekening verder verlaagt, vooral met een dynamisch contract.

Kan een thuisbatterij je warmtepomp laten draaien bij stroomuitval?

Alleen kort. Een all-electric warmtepomp verbruikt in de winter 15 tot 25 kWh per dag. Een batterij van 10 kWh houdt de warmtepomp dan hooguit een halve dag gaande, en alleen als de batterij een backup-functie heeft die de warmtepomp kan voeden. Zonder warmtepomp op de backup houdt een thuisbatterij als noodstroom een zuinige noodstand van 1,5 tot 2 kWh per dag wel 72 uur of langer vol.

Rekenen met jouw verbruik

Of een thuisbatterij bij jouw warmtepomp loont, hangt af van je verbruik per seizoen, je zonnepanelen, je contract en je groepenkast. Daarom rekenen we met jouw cijfers, niet met gemiddelden. Levert een batterij in jouw situatie te weinig op, dan zeggen we dat eerlijk.

Vul in de check je verbruik, je warmtepomp en je panelen in. Dan zie je snel of een batterij bij jou iets oplevert.

 

Naam